ایروان Ереван Yerevan Երևանի Erévan ერევანი

ارمنستان Армения Armenia Հայաստան Arménie სომხეთი
 
«هنرمندان ارمنی ایران» به دنیای نشر آمدند
ساعت ۱٠:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٧/۱  
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در این کتاب هنرمندان ارامنه ساکن ایران در رشته‌های نقاشی، تئاتر، جواهرسازی، حکاکی، سینما و موسیقی معرفی و سوابق هنری آنان بررسی شده است.

در پیش‌گفتار این کتاب به حضور و فعالیت ایرانیان ارمنی در گستره هنر ایران پرداخته شده و در هر عرصه به هنرمندان پیش‌کسوت اشاره شده است؛ آن چنان که به گفته هویان، نقاشان ارمنی از روزگار صفویه، در این سرزمین مطرح بوده‌اند و آثار «هوو ناتانیان» بر دیوارهای کلیسای «تاته‌ووس باردوقیموس» از دوره قاجار و همچنین مینیاتورهای «کلارا آبکار» شایسته توجه است.

هویان مدعی است در زمینه تئاتر نیز نخستین زنان ایرانی که روی صحنه ظاهر شدند و به ایفای نقش پرداختند، دوشیزگان و بانوان ارامنه بوده‌اند، پژوهشگران تاریخ تئاتر ایران‌زمین نیز نقش هنرمندان ارمنی را در اعتلای تئاتر ایران ستوده‌اند.

وی همچنین به آثار اوانس اوهانیان(اوگانیانس) نخستین کارگردان سینما و بنیانگذار مدرسه آرتیستی، ساموئل خاچکیان کارگردان سینما و بهترین کارگردان در نخستین جشنواره سینمای ایران در این پیش‌گفتار اشاره کرده است.

در حوزه موسیقی نیز نگارنده این کتاب از آغاز موسیقی کلاسیک در ایران، ارمنیان را از نخستین استادان هنرستان موسیقی دانسته و به آثار لوریس چگناواریان، رهبر ارکستر و آهنگساز اشاره می‌کند که از آن جمله می‌توان سمفونی‌های «لیلی و مجنون»، «خسرو و شیرین»، «شیرین و فرهاد» و اپرای «رستم و سهراب» را نام برد.

یحیی‌خان تارساز، سورن آراکلیان و هویگ ادگاریان نیز در این متن به‌عنوان سازندگان مشهور تار، ویولن و پیانو و آودیس هاکوپیان به‌عنوان پیشکسوت حکاکی روی فلز، تجلیل‌شده توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران معرفی شده‌اند.

این کتاب علاوه بر پیش‌گفتار شامل پنج فصل با عناوین «نقاشان ارمنی ایران»، «تئاتر ارمنیان ایران»، «زرگران، جواهرسازان و حکاکان ارمنی»، «هنرمندان ارمنی در سینمای ایران» و «هنرمندان موسیقی» است.

نویسنده در بخش ابتدایی کتاب، به تفصیل به معرفی نقاشان جلفای اصفهان در عهد صفوی پرداخته است که تاثیر نقاشان اروپا، به‌ویژه ایتالیا، بر آثار آن‌ها بسیار مشهود است. از آن جمله می‌توان میناس، هوهانس مرکوز و بوگدان سالتانف را نام برد. درباره سالتانف در این بخش می‌خوانیم: «در طول بیست سال یعنی از 1668 تا 1688 هیچ نقاشی‌ای در دربار تزار، دیرها و کلیساهای مسکو، بدون مشارکت بوگدان سالتانف انجام نمی‌پذیرفت. نقاشی و آثار هنری‌ای که بوگدان سالتانف در روسیه از خود به یادگار گذاشته، تجلی هنر ایران‌زمین در سرزمین روسیه است.»

در این فصل همچنین هاکوپ هووناتانیان نقاش قاجار، آندره سوروگیان«درویش» نقاش، مارکار قرابگیان شاعر و نقاش، هاکوپ وارطانیان نقاش آبرنگ، میکاییل(میشا) شهبازیان نقاش، هاروتیون(آرتوش) میناسیان نقاش، کلارا آبکار نگارگر، یرواند نهابدیان نقاش، ماروسا آراکلیان واهرامیان نقاش، بابگن آسریان(باریس) نقاش و گرافیست، مارکو گریگوریان نقاش، لئونی تاشچیان نقاش، آواک هایرابدیان نقاش، ادیگ آیوازیان (ادمان) نقاش، وارتگس آسریانس نقاش، هنریک آهارونیان نقاش، سدراگ نظریان نقاش و مرمت‌گر آثار نقاشی، دزاقیک هوسپیان(یوسف‌زاده) نقاش، یسایی شاهیجانیان نقاش و مینیاتوریست، سیمون آیوازیان معمار، نقاش، موسیقیدان و عکاس، واهیگ آسریانس نقاش و آدانا دیکران زهرابیان نقاش معرفی شده‌اند.

در میان این هنرمندان، مارکو گریگوریان از دیگران مشهورتر است. درباره این نقاش دوران مدرن ایران در این کتاب می‌خوانیم: «مارگو در 1354 گروه نقاشان و مجسمه‌سازان آزاد را با شرکت فرامرز پیلارام، سیراک ملکونیان، مرتضی ممیز و تنی چند از دیگر نقاشان و مجسمه‌سازان تهران بنیان نهاد.»

درباره گریگوریان در این کتاب همچنین به معرفی‌ وی در فیلم «شکفته‌ها» در کنار پیلارام، وزیری، زنده‌رودی، محصص و ممیز، خرید تابلوهای کاهگلی‌اش توسط نلسون راکفلر و ایفای نقش در فیلم‌های سینمایی ایران از سال 1340 اشاره شده است.

کتاب «هنرمندان ارمنی» نوشته آندرانیک هویان تابستان 88 توسط مرکز تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری با طراحی جلد واروژ کریم‌مسیحی در 188 صفحه در قطع وزیری، به صورت مصور در شمارگان 1000 نسخه چاپ و با قیمت 4000 تومان منتشر شده است
.