ایروان Ереван Yerevan Երևանի Erévan ერევანი

ارمنستان Армения Armenia Հայաստան Arménie სომხეთი
 
ارمنستان، اقتصادی کوچک اما آزاد Economy of Armenia
ساعت ٦:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٦/٢٧  

ارمنستان کشورى است مسیحی با اقتصادى ۱۸‌میلیارد دلاری. ایران و ارمنستان رابطه نزدیکی با یکدیگر دارند. مهم‌ترین مسائلی که در این ارتباط نقش دارد امنیت انرژی ارمنستان و انتقال گاز تولیدی ایران به بازار اروپا است.
ارمنستان کشوری است با 29هزار و 800 کیلو متر مربع مساحت و جمعیتی بیشتر از 3‌میلیون و 200‌‌هزار نفرکه در شمال با گرجستان، در غرب با‌ترکیه، در شرق با آذربایجان و در جنوب با ایران مرز مشترک دارد.
ارزش تولید ناخالص داخلی این کشور حدود 18‌میلیارد دلار است و وابستگی زیادی به سرمایه‌‌ها و حمایت‌های مالی خارجی دارد. ارمنستان قدیمی‌ترین سرزمین مسیحی نشین در جهان است و کلیساهایی در این کشور وجود دارد که احداث آنها به قرن چهارم هجری باز می‌گردد. وال استریت ژورنال و بنیاد هریتیج در گزارش اخیر خود ارمنستان را لیبرال‌ترین و باز‌ترین اقتصاد در میان کشورهای عضو CIS (کشورهای مشترک المنافع) معرفی کردند. طبق گزارش ارائه شده 4/69‌درصد از اقتصاد ارمنستان آزاد است و از جهت آزادی اقتصادی رتبه 32 در جهان و رتبه نوزدهم را در میان 41 کشور اروپایی دارد.
مناسبات اقتصادی ارمنستان–ایران
ایران و ارمنستان به‌رغم تفاوت‌های مذهبی، رابطه نزدیکی با یکدیگر دارند. مهم‌ترین مسائلی که در این ارتباط نقش دارد امنیت انرژی ارمنستان و کاهش وابستگی این کشور به منابع موجود در کشور روسیه در کنار انتقال گاز تولیدی ایران به بازار اروپا است.
ارمنستان می‌تواند پلی برای انتقال گاز طبیعی ایران از طریق گرجستان و دریای سیاه به بازارهای اروپایی باشد. اجرای این پروژه در ارمنستان بین 90 تا 100‌میلیون دلار و در ایران 120‌میلیون دلار هزینه دارد. در مرحله اول ایران سالانه 400‌میلیون متر مکعب گاز به ارمنستان صادر می‌کند و پس از تکمیل این خط لوله 141 کیلومتری حجم صادرات گاز ایران به 2/3‌میلیارد متر مکعب در سال می‌رسد.
علاوه بر پروژه خط لوله‌ای که این انتقال را انجام خواهد داد، ایران و ارمنستان مناسبات اقتصادی دیگری در بخش انرژی نیز دارند. از جمله پروژه‌های مشترک دو کشور می‌توان به احداث دو کارخانه تولید برق آبی (هیدرو الکتریک) روی رود آراکس در مرز دو کشور اشاره کرد.
در ماه جولای سال جاری نیز دو کشور موافقت کردند تا مطالعات لازم برای احداث خط ریلی ارمنستانایران را آغاز کنند. انتظار می‌رود طرح ایجاد منطقه آزاد تجارت دوجانبه بین دو کشور نیز تا انتهای سال جاری به امضای طرفین برسد. به گزارش دولت ارمنستان در سال 2005 میلادی ارزش تجارت ارمنستان با ایران برابر با 105‌میلیون دلار و در سال 2006 میلادی ارزش تجارت دوجانبه به 200‌میلیون دلار رسید. سران دو کشور در نظر دارند با از میان برداشتن موانع تجارت دوجانبه حجم تجارت را به یک‌‌میلیارد دلار در هر سال برسانند.
اقتصاد ارمنستان
اقتصاد کشور ارمنستان اقتصادی متمرکز است که پیش از فروپاشی شوروی سابق با کمک سرمایه‌گذاری‌های کلان شوروی فعالیت می‌کرد. اما بعد از استقلال ارمنستان سرمایه‌های شوروی سابق از کشور خارج شد و بسیاری از واحد‌های تولیدی و صنعتی توان عملیاتی خود را از دست دادند.
قبل از استقلال ارمنستان اقتصاد این کشور اقتصادی صنعت محور بود. صنایع فعال در این منطقه در سال‌های قبل از استقلال عبارت بودند از صنعت تولید مواد شیمیایی، تولید ماشین آلات صنعتی، فرآوری مواد غذایی، نساجی، تولید رزین و الکترونیک. مساله با اهمیت وابستگی این صنایع به واردات مواد اولیه از کشورهای خارجی بود که سبب تضعیف آنها شد.
در سال‌های دهه نود مهم‌ترین عامل تضعیف اقتصادی ارمنستان بسته شدن مرزهای گرجستان و‌ ترکیه به دلیل مناقشه قره باغ بود. این مساله سبب شد تا ورود مواد اولیه به این کشور تنزل یابد و بحران اقتصادی دامان کشور را بگیرید. در این دوران نرخ تورم در ارمنستان رشد بی‌سابقه‌ای پیدا کرد و بیکاری، فقر و مشکلات اقتصادی دامان مردم را گرفت. از سال 1994 میلادی که آتش‌بس اعلام شد اوضاع اقتصادی ارمنستان بهبود پیدا کرد. در سال‌های پایانی دهه نود نرخ تورم در این کشور یک رقمی شد و این روند ادامه یافت تا اینکه در سال جاری میلادی بانک مرکزی این کشور از رسیدن نرخ تورم به مرز صفر خبر داد.
این بانک نرخ رشد اقتصادی ارمنستان در نیمه اول سال جاری را برابر با 2/10‌درصد اعلام کرد. در این باره دستمزد مردم ارمنستان با 18‌درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل به 207 دلار در ماه رسید. شایان ذکر است در نیمه اول سال 2006 میلادی متوسط دستمزد کارکنان دولتی این کشور برابر با 186 دلار آمریکا بود. بانک توسعه و بازسازی اروپا نرخ رشد اقتصادی ارمنستان را 6/12‌درصد در سال 2006 میلادی اعلام کرده است. این بانک نرخ رشد اقتصاد در سال 2007 میلادی را 5/8‌درصد برآورد کرد که اصلی‌ترین دلیل آن توسعه فعالیت‌های عمرانی است.
به گزارش بانک در سال 2007 میلادی صنعت عمران 50‌درصد از نرخ رشد اقتصاد را به خود اختصاص داده بود. سهم بخش‌های خدماتی در تولید ناخالص داخلی کشور ارمنستان نیز سهم چشمگیری است. این سهم با افزایش استفاده از تلفن همراه و افزایش شمار اپراتورهای تلفن همراه در حال رشد است. کشاورزی سهم اندکی در اقتصاد ارمنستان دارد. در سال‌های دهه نود تنها 20‌درصد از تولید ناخالص داخلی کشور ارمنستان به بخش کشاورزی اختصاص داشت و این بخش تنها 10‌درصد از نیروی کار را جذب کرده بود؛ اما امروزه به دلیل حضور صنایع جدید به خصوص صنایع مخابراتی سهم کشاورزی در اقتصاد کمتر از 14‌درصد اعلام شده است. از صنایع جدیدی که در این کشور فعالیت می‌کنند می‌توان به صنعت فرآوری سنگ‌های قیمتی و جواهرسازی، تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات و توریسم اشاره کرد. این صنایع در سال‌های اخیر با نرخ قابل توجهی رشد کردند و با ادامه این روند تا چند سال آینده سهم قابل توجهی از اقتصاد کوچک ارمنستان را به خود اختصاص می‌دهند.